Ana sayfa › Rehberler › Kapo nasıl kullanılır: hangi perdeye takılır, akorlar nasıl değişir
Kapo nasıl kullanılır: hangi perdeye takılır, akorlar nasıl değişir
Kapo ne işe yarar, kaçıncı perdeye takılır, taktığında akor adları nasıl kayar — tabloyla ve örnek şarkılarla. Barre akorlardan kurtulmanın en kısa yolu.
Kapo, gitarın sapına takılıp bütün telleri aynı perdeden basan küçük bir mengenedir. Taktığın anda gitarın "sıfır noktası" o perdeye taşınır: açık teller artık kapo perdesinde tınlar, bildiğin bütün akor şekilleri de o kadar yukarıdan çalınır. Sonuç: aynı şekillerle başka bir tonda çalarsın. Bu yüzden kapo, barre akorla boğuşmadan zor tonlardaki şarkıları çalmanın en kısa yoludur ve şarkı sayfalarımızda "Kapo 3" gibi bir öneri gördüğünde bunu anlatır.
Kapo ne yapar, ne yapmaz
Kapo tonu yükseltir, alçaltmaz. 1. perdeye takılan kapo her şeyi yarım ses, 2. perde bir tam ses, 3. perde bir buçuk ses yukarı taşır. Şarkının tonunu düşürmek istiyorsan kapo işe yaramaz; o iş transpozenin işi. Kapo ayrıca akorun "gerçek adını" değiştirmez: kapo 2'de bastığın C şekli aslında D akorudur. Sayfada gördüğün akor adları her zaman gerçek tondur; kapo takınca hangi şekli basacağını sayfa ayrıca gösterir.
Neden kapo takılır
- Barre'den kaçınmak. F, Bm, F#m, Bb gibi akorlar baş parmakla bütün telleri basmayı ister. Şarkı F–C–Dm–Bb gidiyorsa 3. perdeye kapo takıp D–A–Bm–G şekillerini basarsın: Bm dışında hepsi açık pozisyon.
- Sese uydurmak. Şarkı sesine biraz pes geliyorsa kapoyu 1–2 perde yukarı al; şekiller aynı kalır, ton yükselir.
- Tınıyı değiştirmek. Kapo yukarı çıktıkça teller kısalır, ses parlaklaşır ve "mandolin gibi" incelir. İki gitarlı düzenlemelerde biri kaposuz, biri kapo 5–7'de çalınca aynı akorlar iki farklı renk verir.
Hangi perdeye takılır: tablo
Bastığın şekil ile duyulan akor arasındaki ilişki basit: kapo kaç perdedeyse, şekil o kadar yarım ses yukarı duyulur. En çok kullanılan dönüşümler:
| Duyulması gereken | Kapo | Basılan şekil |
|---|---|---|
| F | 1 | E |
| F | 3 | D |
| F#m / Gbm | 2 | Em |
| Bb | 1 | A |
| Bb | 3 | G |
| Bm | 2 | Am |
| B | 2 | A |
| Eb | 3 | C |
| Ab | 1 | G |
| C#m / Dbm | 4 | Am |
Kural: duyulan akor − kapo perdesi = basılan şekil (yarım ses cinsinden). Şarkının bütün akorlarını aynı sayıyla aşağı kaydırıp açık şekillere denk gelen kapo perdesini seçersin. Sayfalarımız bunu senin yerine yapar; "Kapo 3" önerisi, bütün akorların en az barre ile çalındığı perdedir.
Nasıl takılır
- Kapoyu perde çubuğunun hemen arkasına, çubuğa yakın koy. Perdenin ortasına ya da önceki çubuğa yakın takarsan teller detone olur ve cızırdar.
- Sapın dik açıyla, bütün tellere eşit baskı yapacak şekilde otur. Yaylı kapoyu çok sıkarsan teller keskinleşir; vidalı kapoda baskıyı "cızırtı kesilene kadar" ayarla, fazlasını verme.
- Taktıktan sonra bir kez akort kontrol et. Kapo takıp çıkarmak akordu hafif oynatabilir.
Kapo ile sık yapılan hatalar
- Kapo 5'in üstüne çıkmak. 7. perdeden sonra sap daralır, şekiller sıkışır ve tını inceler. Şarkı bunu istemiyorsa kapo 1–4 arasında kal.
- Kapo takıp gerçek tonu unutmak. Başka bir gitaristle çalarken "C çalıyorum" dersen ama kapo 2'deysen o D duyar. Şekli değil tonu söyle.
- Barre yerine hep kapo. Kapo kolaylaştırır, ama F ve Bm gibi barre akorları hiç öğrenmezsen bir gün kapo takamayacağın bir şarkıya rastlarsın. Kapo bir araçtır, kaçış değil. Barre rehberine bak.
Sayfalarımızda kapo nasıl görünür
Bir şarkı sayfasında akor listesinin altında "Barre'den kaçınmak için kapo N. perdeye takılıp şu şekiller çalınabilir" cümlesini görürsen, şekiller kapolu hâliyle listelenmiştir ve ton yine orijinal kalır. Karaoke videolarımızda ve short'larda kapo doğrudan klavyenin üstünde çubuk olarak çizilir; akor kutuları kapoya göre kaydırılmış şekli gösterir. Kapo gerekmeyen şarkıları toplu görmek için kaposuz şarkılar listesine, kapoyla kolaylaşanlar için kolay akorlar listesine bak; ikincisinde her satırda kapo perdesi yazar.
Kısa özet
Kapo tonu yükseltir, şekilleri korur. Perde sayısı = yarım ses sayısı. Barre akorlar açık şekle dönüşene kadar kapoyu yukarı al, ama 4–5'i geçme. Perde çubuğuna yakın tak, akordu kontrol et, gerçek tonu aklında tut.